Glukoz testi nedir? ~ glukoz yüksekliği ~ glukoz düşüklüğü

Ayça

Hiperglisemi: Hiperglisemi (kanda glukoz yüksekliği) tanısı, yemeklerden sonra geçen zamana göre ve glukoz yüksekliğine yol açan bazı ilaçların (özellikle kafein, kortikosteroitler, östrojenler, in-dometazin, oral kontraseptifler, lityum, fenitoin, furosemid, tiyazidler, tiroksin gibi) varlığı göz önüne alınarak konulur. Evvelce diyabetes mellitus tanısı için, iki veya daha fazla defa yapılan ölçümlerde açlık kan glul<0zunun>i40 mg/dL (7.8 mmol/L) ve/veya 2 saatlik postprandial glukoz değerinin>200 mg/dL (11.1 mmol/L) olması aranırdı. Ancaki 1997'de Amerikan Diyabet Birliği (American Diabetes Association) bu tanı kriterlerini aşağıdaki şekilde değiştirdi:

*    Diyabet semptomlarına ek olarak herhangi bir zamanda yapılan plazma glukoz ölçümünün 200 mg/dL ya da daha büyük olması.

ya da

*    Açlık plazma glukozunun 126 mg/dL ya da daha büyük olması

ya da

*    75 gram glukoz yüklemesinden 2 saat sonra yapılan plazma glukoz ölçümünün 200 mg/dL ya da daha büyük olması

Yukarıdaki kritelerden herhangi biri ile bir defadan fazla karşılaşılırsa, diyabet tanısı konulmaktadır. Bu kriterler için herhangi bir yaş sınırlaması da yoktur.

Gebelik diyabetinin tanısı daha farklıdır. Gebeliğin 24-28. haftalarında yapılan tarama testinde, ağız yoluyla 50 gram glukoz verildikten 1 saat sonra ölçülen plazma glukozu 140 mg/dL veya daha büyükse daha ileri tanı testi gerekmektedir. Bunun için hastaya 100 gram glukoz ağız yoluyla verildikten sonra 3 saat süreyle saat başı alınan kan örneklerinde yapılan plazma glukoz ölçümleri aşağıda görülen değerlere göre yorumlanmaktadır:

Zaman   / Glukoz (mg/dL) / Glukoz (mmol/L)
Açlık     /105    /5.8
1. saat    /190    /10.5
2. saat    /165    /9.2
3. saat    /145 / 8.0

Hipoglisemi: Yetişkinlerde hipoglisemi belirli neoplastik hastalıklarda (pankreas tümörü, adrenal ve mide karsinomaları, fibrosarkoma, hepatoma), ağır karaciğer hastalığında, zehirlenmelerde (aresenik, karbontetraklorür, kloroform, fosfor, alkol, salisilat, fenformin ve antihistaminikler), böbreküstü korteksi yetersizliği, hipotiroidizm ve fonksiyonel bozukluklarda (postgastrektomi, gastroenterostomi, otonom sinir sistemi bozuklukları) görülebilir. Eğer alınan kandan serum çabuk ayrılmazsa, bu da glu-kozun düşmesine yol açar. Kan örneğinin laboratuvara ulaşması gecikecekse, kan florür ya da iyodoasetat içeren tüplere alınmalıdır.

Eskiden reaktif (postprandial) hipolisemi tanısı için kullanılan 5 saatlik oral glukoz tolerans testi bugün gereksiz görülmektedir. Günümüzde semptomatik dönemde plazma glukozunun 50 mg/dL'nin (2.8 mmol/L) altına düşmesi reaktif hipoglisemi tanısı için yeterli görülmektedir.

NOT: Tüm klinik laboratuar testlerinin klinik anlamlarım belirtmek mümkün olmadığından, yalnızca en çok istenen rutin biyokimyasal ve hematolojik testler ele alınmış, başlıca artış ve azalış nedenleri konulmuştur. Genel olarak, herhangi bir testin referans değerleri (normal sınırları) kullanılan teknik, cihaz ve yönteme bağlı olarak değiştiğinden, sayısal değerler vermekten kaçınılmıştır.

Hazırlayan: Doç.Dr.Doğan YÜCEL

KAYNAKLAR

*    Wallach J. Interpretation of Diagnostic tests. A synopsis of Laboratory Medicine. Little, Brown and Company, Boston, 1992.

*    Tietz NW. Clinical Guide to Laboratory Tests. WB Saunders, Philadelphia, 1992.

*    Turgeon ML. Clinical Hematology. Theory and Procedures. Little, Brown and Company, Boston, 1988.

*    Goldman L, Claude Bennett J. Cecil Textbook of Medicine. WB Saunders, Philadelphia, 2000.

*    Burtis CA, Ashwood ER. Tietz Textbook of Clinical Chemistry. WB Saunders, Philadelphia, 1999.

*    Uthman E. Interpretation of Lab Test Profiles.http://www.ualberta.ca/ pletendr/meded.ht ml.

*    Kaplan LA, Pesce AJ. Clinical Chemistry: Theory, Analysis, and Correlation. Mosby, St. Louis, 1996.

*    Bishop ML, Duben-Engelkirk JL, Fody EP. Clinical Chemistry: Principles, Procedures, Correlations. Lippincott, Philadelphia, 1996.

Sosyal Ağlarda İzleyin ve Paylaşın